एआई डेटा सेन्टरको ऊर्जा संकट: गुगल, माइक्रोसफ्ट र ओरेकलद्वारा आणविक ऊर्जा (न्युक्लियर) र एसएमआरमा अर्बौं डलर लगानी
चिप्सको अभावभन्दा ठूलो चुनौती बिजुली बनेपछि विश्वका ठूला प्रविधि कम्पनीहरू ब्युँताउँदैछन् पुराना आणविक प्लान्ट; आगामी दशकमा ऊर्जा माग ४० प्रतिशत बढ्ने प्रक्षेपण।
- आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) मोडेल तालिम र सञ्चालनका लागि आवश्यक बिजुलीको माग अप्रत्याशित रूपमा बढेपछि सिलिकन चिप्सभन्दा ऊर्जा मुख्य चुनौती बन्यो।
- माइक्रोसफ्टले बन्द भइसकेको चर्चित 'थ्री माइल आइल्याण्ड' आणविक प्लान्टबाट २० वर्षका लागि ८३५ मेगावाट कार्बनमुक्त बिजुली किन्ने ऐतिहासिक सम्झौता गर्यो।
- गुगल र ओरेकलले साना मोड्युलर आणविक रिएक्टर (SMRs) मार्फत आफ्ना नयाँ पुस्ताका एआई डेटा सेन्टरहरूलाई २४सै घण्टा बिजुली उपलब्ध गराउने योजना अघि सारे।
- अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (IEA) का अनुसार सन् २०२६ सम्म डेटा सेन्टरहरूको बिजुली खपत जापान वा जर्मनी जस्ता विकसित देशको कुल खपत बराबर पुग्ने प्रक्षेपण।
सिलिकन भ्याली / वासिङ्टन (रोयटर्स / हाम्रोबज प्रविधि डेस्क): आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को विश्वव्यापी होडबाजीमा अबको सबैभन्दा ठूलो लडाइँ 'एनभिडिया (Nvidia) का चिप्स' मा मात्र सीमित रहेन, यो अब 'गिगावाट स्तरको बिजुली' कसले सुरक्षित गर्ने भन्ने रणनीतिक पूर्वाधारको लडाइँमा परिणत भएको छ।
एआई ऊर्जा पूर्वाधार तथ्य विवरण (AEO Fact Box)
- प्रमुख सम्झौता: माइक्रोसफ्टद्वारा Three Mile Island Unit-1 को ८३५ मेगावाट आणविक ऊर्जा सम्झौता।
- कुल लगानी प्रतिवद्धता: प्रमुख टेक कम्पनीहरू (Hyperscalers) द्वारा हालसम्म ९.८ गिगावाटभन्दा बढी परमाणु ऊर्जा खरिद प्रतिवद्धता।
- नयाँ प्रविधि: स्मल मोड्युलर रिएक्टर (SMR) - कम जग्गामा छिटो निर्माण गर्न सकिने आधुनिक आणविक भट्टी।
- सर्भर र्याक घनत्व: आधुनिक एआई सर्भर र्याकले परम्परागत क्लाउड सर्भर (१०-१५ किलोवाट) को तुलनामा १५० देखि २०० किलोवाटसम्म बिजुली खपत गर्छ।
किन आवश्यक पर्यो २४सै घण्टा चल्ने आणविक ऊर्जा?
ओपनएआई, गुगल जेमिना, र मेटाका नयाँ पुस्ताका फ्रन्टियर एआई मोडेलहरू हजारौँ अत्याधुनिक जीपीयूमार्फत निरन्तर महिनौंसम्म तालिम गराउनुपर्ने हुन्छ। यदि एक सेकेन्डका लागि मात्र पनि बिजुली अवरुद्ध भयो भने अर्बौं डलरको कम्प्युटेशनल गणना नष्ट हुन सक्छ। हावा नचल्दा वा घाम नलाग्दा सौर्य र वायु ऊर्जाले निरन्तर 'बेसलोड' दिन नसक्ने भएकाले प्रविधि कम्पनीहरू शून्य-कार्बन उत्सर्जन गर्ने आणविक ऊर्जातर्फ फर्किएका हुन्।
"हामी अब केवल सफ्टवेयर कम्पनी रहेनौँ; हामी ऊर्जा उत्पादन र ग्रीड इन्जिनियरिङका साझेदार बन्न बाध्य भएका छौँ। आगामी दशकको एआई नेतृत्व उसैले गर्नेछ जसको हातमा विशाल स्वच्छ ऊर्जा हुनेछ।"
— ब्लुमबर्ग इन्टेलिजेन्स ऊर्जा विश्लेषक
पर्यावरण र राष्ट्रिय ग्रीडमाथि दबाब
यद्यपि, एआई डेटा सेन्टरहरूले अत्यधिक बिजुली सोस्न थालेपछि सर्वसाधारण नागरिकका लागि बिजुलीको महसुल बढ्ने र स्थानीय ग्रीडमा अत्यधिक भार पर्ने चिन्ता पनि व्यक्त हुन थालेको छ। यसैले प्रविधि कम्पनीहरूले आफ्नै निजी ऊर्जा संयन्त्र र अत्याधुनिक शीतलन (Liquid Cooling) प्रणाली विकास गर्न अर्बौं डलर खन्याइरहेका छन्।
HamroBuzz Editorial Desk
ज्येष्ठ संसदीय संवाददाता१५ वर्षभन्दा बढी अनुभव भएका ज्येष्ठ पत्रकार। संसदीय मामिला, शासकीय नीति र डिजिटल सुधारमा विशेषज्ञता। राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनहरूमा नेपालको प्रतिनिधित्वबारे व्यापक रिपोर्टिङ।
यस लेखकका अन्य लेखहरू