नागढुंगा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग आयोजना नेपाल सरकार, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयअन्तर्गत सडक विभाग (DoR) द्वारा जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (JICA) को सहुलियतपूर्ण ऋण सहयोगमा कार्यान्वयन गरिएको पूर्वाधार आयोजना हो। यस आयोजनाको मुख्य संरचना र ऐतिहासिक विकासक्रमको आधिकारिक विवरण तल प्रस्तुत गरिएको छ।
आयोजनाका मुख्य तथ्य (आधिकारिक दस्ताबेजमा आधारित)
- मुख्य सुरुङमार्ग लम्बाइ: २,६८८ मिटर [सडक विभाग, नागढुंगा आयोजना विवरण]।
- आपत्कालीन सुरुङ लम्बाइ: २,५५७ मिटर [सडक विभाग, नागढुंगा आयोजना विवरण]।
- ऋण सम्झौता: २२ डिसेम्बर २०१६ मा नेपाल सरकार र JICA बीच १६ अर्ब ६३ करोड ६० लाख जापानी येन बराबरको सहुलियतपूर्ण ऋण सम्झौता सम्पन्न [JICA प्रेस विज्ञप्ति, २२ डिसेम्बर २०१६]।
- मुख्य निर्माणकर्ता तथा परामर्शदाता: हाज्मा एन्डो कर्पोरेसन (Hazama Ando Corporation) र निप्पोन कोइ (Nippon Koei Co., Ltd.)।
१. आयोजनाको उद्देश्य र पृष्ठभूमि
त्रिभुवन राजपथअन्तर्गत नागढुंगा खण्डमा यातायात सुरक्षा र ढुवानी क्षमता सुधार गर्ने उद्देश्यले २२ डिसेम्बर २०१६ मा सहुलियतपूर्ण ऋण सम्झौता सम्पन्न भएको थियो (JICA Press Release, 22 December 2016)। निर्माण सम्झौता सम्पन्न भई सन् २०१९ बाट आयोजनाको निर्माण कार्य अघि बढेको थियो।
२. सुरुङ संरचना
आयोजनाअन्तर्गत दुई लेनको २,६८८ मिटर लामो मुख्य सुरुङ र आकस्मिक अवस्थाका लागि २,५५७ मिटर लामो आपत्कालीन सुरुङ समानान्तर रूपमा निर्माण गरिएका छन्। दुई सुरुङलाई आपसमा जोड्न ७ वटा क्रस-प्यासेज निर्माण गरिएको छ (सडक विभाग, विकास सहायता समन्वय महाशाखा)।
३. प्रमाणित कोशेढुङ्गा र उद्घाटन
सडक विभाग तथा JICA को अभिलेखअनुसार आयोजनाका मुख्य कोशेढुङ्गाहरू देहायबमोजिम रहेका छन्:
- आपत्कालीन सुरुङ ब्रेकथ्रु: २०८० साउन २२ गते (७ अगस्ट २०२३) (सडक विभाग सूचना)।
- मुख्य सुरुङ ब्रेकथ्रु: २०८१ वैशाख ३ गते (१५ अप्रिल २०२४) (सडक विभाग विज्ञप्ति)।
- औपचारिक सम्पन्नता तथा उद्घाटन: २८ जुलाई २०२६ मा आयोजनाको निर्माण सम्पन्नता तथा औपचारिक उद्घाटन समारोह सम्पन्न भएको थियो (JICA आधिकारिक घोषणा, २८ जुलाई २०२६)।
२८ जुलाई २०२६ को औपचारिक उद्घाटन निर्माण सम्पन्नतासँग सम्बन्धित रहेको र आम सर्वसाधारण तथा व्यावसायिक सवारीसाधनका लागि नियमित ट्राफिक सञ्चालन भने सडक विभागको अन्तिम सुरक्षा कार्यविधि लागू भएपछि मात्र सुरु हुनेछ (JICA Announcement; सडक विभाग)।
