काठमाडौं/पोखरा: असोजको मध्यसँगै नेपालमा चाडपर्वको उल्लास, आर्थिक गतिविधि र शरदकालीन पर्यटन मौसम एकसाथ उत्कर्षमा पुगेको छ। यस हप्ता देशको नीति निर्माण, सार्वजनिक पूर्वाधार र विदेशी पाहुनाहरूको आवागमनमा महत्त्वपूर्ण परिवर्तनहरू देखिएका छन्। हाम्रोबज (HamroBuzz) सम्पादकीय ब्युरोले यस हप्ताका ५ प्रमुख घटनाक्रमलाई संक्षिप्त तथ्य र त्यसको प्रत्यक्ष प्रभावसहित प्रस्तुत गरेको छ।
१. शरद ऋतुको पर्यटन आगमनमा २२ प्रतिशतको उछाल: पोखरा र अन्नपूर्णमा ८४% अकुपेन्सी
नेपाल पर्यटन बोर्ड (एनटीबी) र अध्यागमन विभागको प्रारम्भिक तथ्याङ्कअनुसार पछिल्लो १५ दिनमा हवाई मार्ग हुँदै ६५ हजारभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक नेपाल भित्रिएका छन्। यो संख्या सन् २०२५ को सोही अवधिको तुलनामा २२.४ प्रतिशतले बढी हो।
विशेषगरी पोखराको लेकसाइड र अन्नपूर्ण आधार शिविर (एबीसी) तथा मर्दी हिमाल पदमार्गमा युरोप, अमेरिका र दक्षिण एसियाली मुलुकका पदयात्रीहरूको बाक्लो उपस्थिति देखिएको छ। पश्चिमाञ्चल होटल संघ पोखराका अनुसार लेकसाइडका प्रमुख होटल तथा रिसोर्टहरूमा कोठाको अकुपेन्सी हाल ८४ प्रतिशत पुगेको छ। स्थानीय व्यवसायीहरूका अनुसार कोभिडपछिको यो वर्ष पर्यटन पुनरुत्थानको सबैभन्दा बलियो संकेत देखिएको हो।
२. पृथ्वी राजमार्ग स्तरोन्नति: दमौली सहरी बाइपासमा कालोपत्रे सम्पन्न
काठमाडौं–पोखरा जोड्ने पृथ्वी राजमार्गको पूर्वी खण्ड (आँबुखैरेनी–जामुने) अन्तर्गत दमौली बजारको मुख्य बाइपास क्षेत्रमा पहिलो तहको अस्फाल्ट कालोपत्रे कार्य सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ।
आयोजना कार्यालयका अनुसार दमौली बजार खण्डमा वर्षायाममा हिलो र हिउँदमा धुलोका कारण हुने घन्टौँको ट्राफिक जाम अब पूर्ण रूपमा हटेको छ। यसले गर्दा मुग्लिनबाट पोखरा प्रवेश गर्ने सवारी साधनहरूको यात्रा समयमा औसत ३० देखि ४० मिनेटको बचत भएको यातायात व्यवसायीहरूले जनाएका छन्। बाँकी जामुने–पोखरा खण्डमा पनि पुल तथा नाली निर्माण द्रुत गतिमा अघि बढाइएको छ।
३. नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा साना तथा पर्यटन उद्यमलाई चालुपूँजी कर्जामा सहजीकरण
अर्थतन्त्रको सुस्तता र कर्जा प्रवाहको गति बढाउन नेपाल राष्ट्र बैंकले चालुपूँजी कर्जा मार्गदर्शनमा संशोधन गर्दै साना होटल, होमस्टे, यातायात र कृषि प्रशोधन उद्योगका लागि नयाँ सहुलियत घोषणा गरेको छ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार २ करोड रुपैयाँसम्मको चालुपूँजी कर्जा उपयोग गर्ने उद्यमीहरूलाई वार्षिक कारोबारको २५ प्रतिशतको सीमा पुनरावलोकन गर्न पाउने लचिलो आधार दिइएको छ। यसले चाडपर्व र पर्यटन सिजनको मुखमा नगद प्रवाह (Cash Flow) को समस्या झेलिरहेका स्थानीय साना उद्यमीहरूलाई ठूलो वित्तीय राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
४. हिमाली भेगमा स्वायत्त ड्रोन कार्गो परीक्षण: जोमसोम र मुस्ताङमा आपत्कालीन ढुवानी सफल
सडक सम्पर्क अवरुद्ध हुने जोखिमयुक्त हिमाली जिल्लाहरूमा औषधी, खोप र अत्यावश्यक सामाग्री ढुवानी गर्न नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण (क्यान) को समन्वयमा बेनी–जोमसोम करिडोरमा हेभी-लिफ्ट कार्गो ड्रोनको सफल परीक्षण भएको छ।
एक पटकमा ५० किलोग्रामसम्म तौल बोक्न सक्ने यी स्वायत्त ड्रोनहरूले सडक पहिरोले बन्द भएको अवस्थामा पनि २४ मिनेटभित्र जिल्ला अस्पतालसम्म आपत्कालीन रगत तथा जीवनरक्षक औषधि पुर्याउन सक्ने क्षमता पुष्टि गरेका छन्। गण्डकी प्रदेश सरकारले यसलाई दुर्गम क्षेत्रको स्वास्थ्य सुरक्षा प्रणालीमा स्थायी रूपमा आबद्ध गर्ने तयारी थालेको छ।
५. स्वच्छ जलविद्युत निर्यातमा नयाँ रेकर्ड: दैनिक ९५० मेगावाट क्षेत्रीय ग्रिडमा
नेपाल विद्युत प्राधिकरण (एनईए) ले वर्षायामको पानीको पूर्ण सदुपयोग गर्दै भारत र क्षेत्रीय ऊर्जा बजारमा दैनिक ९५० मेगावाटभन्दा बढी विद्युत निर्यात गरेर ऐतिहासिक रेकर्ड बनाएको छ।
ढल्केबर–मुजफ्फरपुर ४०० केभी अन्तरदेशीय प्रसारण लाइन पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन भएपछि नेपालले दैनिक करिब १२ करोड रुपैयाँ बराबरको विदेशी मुद्रा आम्दानी गरिरहेको छ। यसले देशको चालु खाता सन्तुलन र विदेशी मुद्रा सञ्चिति बलियो बनाउन प्रत्यक्ष योगदान पुर्याएको अर्थ मन्त्रालयको प्रारम्भिक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
"यो हप्ताका घटनाक्रमहरूले नेपालको अर्थतन्त्र र पर्यटन पुनरुत्थान सही दिशातर्फ अघि बढेको स्पष्ट पार्छ। सडक सुधार र सिजनल आगमनले स्थानीय व्यापारमा नयाँ गति थपेको छ।" — हाम्रोबज सम्पादकीय ब्युरो
स्रोत तथा प्रमाणीकरण: नेपाल पर्यटन बोर्ड (NTB), मुग्लिन–पोखरा सडक आयोजना, नेपाल राष्ट्र बैंक, र विद्युत प्राधिकरण अभिलेख।
