पोखरा: बिहानको ५:०० नबज्दै पोखरा लेकसाइडको शान्त गल्लीमा ताजा बेक भइरहेको पाउरोटी र दालचिनीको मीठो सुगन्ध फैलिन्छ। अन्नपूर्ण फेरो (Annapurna Circuit) तर्फ हिँड्न तयार भएका ट्रेकिङ गाइड र विदेशी यात्रुहरू आफ्ना झोलामा ताजा मफिन र सावरडो ब्रेड राख्न ढोका ढकढक्याउन थाल्छन्। यो दृश्य लेकसाइडमा पछिल्लो १८ वर्षदेखि निरन्तर दोहोरिइरहेको छ।
उद्यम यात्रा Fact Box: स्थानीय बेकरी प्रोफाइल
- स्थापना: सन् २००८ (हल्लनचोक, लेकसाइड, पोखरा)।
- संस्थापक: हरिबहादुर श्रेष्ठ र उनको परिवार।
- विशेषता: प्राकृतिक रूपमा फर्मेन्ट गरिएको सावरडो, स्याउको पाई र अन्नपूर्ण हनी केक।
- स्थानीय आपूर्ति: कास्की र स्याङ्जाका किसानहरूबाट प्रत्यक्ष दूध, कफी र प्राङ्गारिक मह।
- कर्मचारी: १२ जना स्थानीय युवाहरू (अधिकांश तालिमप्राप्त स्थानीय महिलाहरू)।
लोडसेडिङ र मट्टितेल ओभनको कठिन सुरुआत
"हामीले बेकरी सुरु गर्दा पोखरामा दैनिक १६ देखि १८ घण्टासम्म लोडसेडिङ हुन्थ्यो," ५४ वर्षीय सञ्चालक हरि श्रेष्ठ विगत सम्झिन्छन्। "विद्युतीय ओभन चलाउन जेनेरेटरको डिजेल निकै महँगो पर्थ्यो। हामीले काठमाडौंबाट ल्याएको विशेष मट्टितेल बर्नर जडान गरेर मध्यरातमा हातैले पीठो मुछेर काम चलाएका थियौं।" त्यो समयमा विदेशी पदयात्रीहरूलाई आवश्यक पर्ने ऊर्जावान् र टिकाउ खाना उपलब्ध गराउनु नै बेकरीको मुख्य उद्देश्य थियो।
संकटहरूले सिकाएको आत्मनिर्भरता
२०७२ को भूकम्प र त्यसपछिका विभिन्न पर्यटकीय मन्दीका समयमा जब अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकहरूको आगमन ठप्प भयो, बेकरीले आफ्नो ध्यान स्थानीय ग्राहकहरू र आन्तरिक पर्यटकतर्फ मोड्यो। "विदेशी मात्र होइन, नेपाली परिवारहरू पनि स्वस्थकर र केमिकलमुक्त पाउरोटी रुचाउन थाले," हरि बताउँछन्। उनीहरूले स्थानीय उत्पादनलाई प्राथमिकता दिँदै कास्कीको हेमजाको ताजा दूध र मुस्ताङको स्याउ प्रयोग गरी नयाँ परिकार तयार पारे।
डिजिटल नोम्याड र आधुनिक पर्यटनको लहर
आजकल पोखरामा हप्तौँ बसेर ल्यापटपबाट काम गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय 'डिजिटल नोम्याड'हरूको संख्या उल्लेख्य छ। बेकरीले उच्च गतिको फाइबर इन्टरनेट र शान्त वातावरण व्यवस्था गरेपछि यो केवल नास्ता खाने ठाउँ मात्र नभई विश्वभरका युवाहरू भेट्ने र विचार साटासाट गर्ने अनौपचारिक साझा थलो बनेको छ।
नयाँ उद्यमीहरूलाई श्रेष्ठको सन्देश
पर्यटन व्यवसायमा आउने नयाँ पुस्तालाई हरिको सल्लाह स्पष्ट छ: "पर्यटकलाई एकपटकको ग्राहक नसम्झनुहोस्। उनीहरूले लैजाने स्वाद र आत्मीयताले अर्को वर्ष उनीहरूका १० जना साथीहरूलाई पोखरा ल्याउँछ। गुणस्तरमा कहिल्यै सम्झौता नगर्नुहोस्।"
हाम्रोबज स्थलगत स्तम्भ: यो सामग्री हाम्रोबजको स्थानीय उद्यमशीलता र समुदाय सिरिजअन्तर्गत तयार पारिएको हो। स्थानीय अर्थतन्त्र र साना उद्यमीहरूका कथाहरू हामी हरेक हप्ता प्रकाशित गर्दै आएका छौं।
