भौतिक क्षति तथा प्रभाव विवरण (अद्यावधिक: १७:०० NPT, २५ असोज २०८३)

स्थानीय तह, जिल्ला प्रशासन, नेपाल प्रहरी र सडक विभागबाट प्राप्त प्रारम्भिक सूचनाअनुसार उत्तरी गोरखाको बूढीगण्डकी तटीय क्षेत्रका बस्ती, पुल र पूर्वाधारमा उल्लेख्य क्षति पुगेको छ।

उत्तरी गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिका हुँदै बग्ने बूढीगण्डकी नदीमा आइतबार बिहान लेदो र गेग्रानसहित आएको आकस्मिक बाढीले तटीय बस्ती, मुख्य पैदल तथा मोटरेबल पुल र निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजनाको क्याम्पमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ।

बूढीगण्डकी नदीमा आएको आकस्मिक बाढीले कटान गरेको उत्तरी गोरखाको तटीय क्षेत्र
तस्बिर: गुरुङ सुना / अनलाइनखबर — बूढीगण्डकी नदीमा लेदोसहित बगेको बाढीले कटान गरिरहेको दृश्य।

१. के भएको थियो?

आइतबार बिहानीपख उत्तरी गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिकामा नदीको बहाव अस्वाभाविक रूपमा घटबढ भएपछि कालो लेदो, गेग्रान र काठका मुढासहितको भीषण बाढी उर्लिएको थियो।

बाढी चुमनुब्री, धार्चे र आरुघाट गाउँपालिका हुँदै तल्लो तटीय क्षेत्रतर्फ बगेको थियो। जल तथा मौसम विज्ञान विभाग को आरुघाट स्टेशनमा बिहान जलसतह ५.१ मिटर पुगेर ५ मिटरको खतराको तह नाघेको थियो।

२. स्थानअनुसार रिपोर्ट गरिएको क्षति

स्थानीय प्रशासन र दि काठमाण्डु पोस्ट मा प्रकाशित प्रारम्भिक विवरणअनुसार बगेका, डुबानमा परेका र जोखिममा रहेका संरचनाको स्थिति:

स्थान / बस्ती क्षतिको स्वरूप प्रारम्भिक परिमाण सूचनाको स्रोत
चुमनुब्री बस्तीहरू (जगत बगर, सल्लेरी, घट्टिखोला) घर बगाएको करिब ३५ देखि ४० घर बगेको प्रारम्भिक अनुमान प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत नारायणप्रसाद सापकोटा / काठमाण्डु पोस्ट
चुमनुब्री-३ (सिर्दिबास) घर बगाएको / डुबान १ घर बगेको, १ घरमा बाढी पसेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय गोरखा
धार्चे-५ (माछीखोला) डुबान ५–७ घर र ५–७ टहरा डुबानमा प्रहरी स्थलगत टोली
धार्चे-३ (सल्लेरी) कटानको उच्च जोखिम २० देखि २२ घर कटानको जोखिममा प्रदेश विपद् अनुगमन विवरण
आरुघाट-९ (आरुघाट बजार) सतर्कतापूर्वक स्थानान्तरण तटीय बजार खाली; स्थानीय डाँडातर्फ सुरक्षित इलाका प्रहरी कार्यालय आरुघाट

३. नामसहितका पुलहरूको क्षति विवरण

बाढीले स्थानीय पदमार्ग तथा सडक सञ्जाल जोड्ने मुख्य पुलहरूमा क्षति पुर्‍याएको छ:

  • सार्दीभीर क्यान्टिलिभर पुल (लोक्पा, चुमनुब्री): अनलाइनखबर मा प्रकाशित विवरणअनुसार लोक्पास्थित कडा चट्टानी पहरामा ड्रिल गरेर बनाइएको ९० मिटर लामो सार्दीभीर क्यान्टिलिभर पुल बाढीले बगाएको छ। यसले वडा नं ६ (चुम्चेत) र वडा नं ७ (छेकमपार) लाई मनास्लु पदमार्गसँग जोड्ने एक मात्र पैदल सम्पर्क विच्छेद गरेको छ।
  • न्याकचेत–सिर्दिबास झोलुङ्गे पुल (चुमनुब्री–३): सिर्दिबास र न्याकचेत जोड्ने झोलुङ्गे पुल बगेपछि माथिल्लो पैदल बाटो अवरुद्ध भएको छ।
  • माछीखोला–केरौजा झोलुङ्गे पुल (धार्चे–५): माछीखोलाबाट केरौजा जोड्ने झोलुङ्गे पुल बाढीले बगाएको छ।
  • सोती फलामे पुल (आरुघाट): सोती खोलाको मोटरेबल फलामे पुल बगेको छ।
  • आरुघाट–धादिङ जोड्ने पक्की पुल (आरुघाट–९ नयाँपुल): सडक विभाग तथा स्थानीय प्रहरीका अनुसार यो पुल पूरै बगेको होइन। कुल ६० मिटर स्टिल ट्रस र २५ मिटर आरसीसी भाग रहेको यस पुलको गोरखातर्फको २२ मिटर आरसीसी स्प्यान बाढीले भत्काएको छ भने ६० मिटर ट्रस भाग यथावत् छ।
आरुघाट र धादिङ जोड्ने पक्की पुलको गोरखातर्फको भाग बाढीले बगाएपछि अवरुद्ध सडक
तस्बिर: सडक विभाग / नेपाल प्रहरी / अनलाइनखबर — आरुघाट नयाँपुलको २२ मिटर पक्की भाग भत्किएपछिको दृश्य।

४. जलविद्युत् आयोजनामा पुगेको क्षति

साहस ऊर्जा लिमिटेडको सहायक कम्पनी टाइम्स इनर्जी प्रा. लि. द्वारा निर्माणाधीन ३४१ मेगावाटको बूढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजना को सल्लेरी (चुमनुब्री–३) स्थित मुख्य निर्माण क्याम्प र निर्माण उपकरणहरू बाढीले बगाएको छ।

आयोजना प्रतिनिधिहरूका अनुसार पूर्वसतर्कताका कारण क्याम्पमा रहेका कर्मचारीहरू सुरक्षित स्थानतर्फ सर्न सफल भएकाले कुनै मानवीय क्षति हुन पाएन।

५. उद्धारको संक्षिप्त अवस्था

नेपाली सेनाको टोलीले जगत, न्याकफेदी, यारु र पैयू इलाकाबाट ३६ जना नागरिकको सकुशल उद्धार गरेको छ। विस्तृत उद्धार विवरणका लागि हाम्रोबजको विस्तृत उद्धार अपडेट हेर्नुहोस्।

६. अन्योल र आधिकारिक स्रोतहरू

उपल्लो भेगमा पैदल बाटोहरू भत्किएका कारण पूर्ण क्षतिको विवरण संकलन हुन बाँकी छ।

स्रोत तथा आभार (Sources & Credits):

  • सरकारी निकाय: सडक विभाग, जल तथा मौसम विज्ञान विभाग (dhm.gov.np), जिल्ला प्रशासन कार्यालय गोरखा, जिल्ला प्रहरी कार्यालय गोरखा।
  • स्थानीय तह: चुमनुब्री गाउँपालिका (प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत नारायणप्रसाद सापकोटा, उपाध्यक्ष लक्ष्मी गुरुङ), धार्चे गाउँपालिका।
  • सञ्चारमाध्यम: हरिराम उप्रेती, दि काठमाण्डु पोस्ट; अनलाइनखबर (सार्दीभीर क्यान्टिलिभर पुल विवरण)।
  • तस्बिर साभार: फोटो पत्रकार गुरुङ सुना (अनलाइनखबर); सडक विभाग / नेपाल प्रहरी।